De filosofische stroming waartoe Merleau-Ponty zich rekent, de fenomenologie, wil ons de wereld zoals wij die in de waarneming ervaren laten herontdekken. Deze wereld, die ons ogenschijnlijk zo vertrouwd is, verdween uit het zicht door de dominante invloed van het wetenschappelijke kennen op ons denken en onze cultuur. De kritiek daarop is niet een zaak van de filosofie alleen. In de moderne schilderkunst (Cézanne, Picasso, Braque), dichtkunst (Mallarmé, Valéry) en literatuur (Kafka, Claudel), maar ook in de moderne wetenschap (Einstein) en psychologie (Köhler) kunnen we de 'verloren wereld' van de waarneming terugvinden. Merleau-Ponty beoordeelt deze ommekeer in de kunst en het denken positief en laat zien dat het waarnemen, dat principieel altijd onafgerond blijft, berust op de relatie van de mens in zijn lichamelijkheid met de wereld die hij bewoont.
De wereld waarnemen is een uitstekende inleiding in Merleau-Ponty's filosofie en in de fenomenologische stroming waarvan hij deel uitmaakt.


Recensie(s)

Deze uitgave wordt aangekondigd als een 'goede inleiding in de filosofie van Maurice Merleau-Ponty' (1908-1961). Terecht, omdat in zeven radiotoespraken hij zelf het eigene van zijn filosofie uitlegt. Afstand nemen van het rationele denken van Descartes vindt hij noodzakelijk, om de ervaring weer in ere te herstellen als eerste bron van kennen en weten. Meer aangesproken voelt hij zich door de fenomenologie van Edmund Husserl, maar vindt zijn benadering toch ook te eng. Niet alleen het bewustzijn is een 'uitstaan naar...', maar heel onze persoon. We kennen bijv. met onze handen, met onze voeten kennen we afstand. Hij schrikt er niet voor terug om te spreken van het 'lichaam-subject'. Herwaardering van de ervaring, van de waarneming is nodig, om de filosofie het contact met de concrete werkelijkheid niet te laten verliezen. Van Husserl houdt hij het beginsel vast, dat we 'naar de zaken' moeten ('zu den Sachen') gaan; die ontmoeten we juist in de alledaagse ervaring. Maar ook b.v. in de kunst, die op een andere manier de werkelijkheid laat 'oplichten'. De keuze voor 'radiotoespraken' heeft het voordeel, dat Merleau-Ponty zich moet uitdrukken voor een breder publiek; het komt de helderheid van zijn beschouwingen ten goede. Paperback; kleine druk.

Dr. P. Leenhouwers