Als Harry Potter na de vakantie weer op school komt, merkt hij dat de terugkeer van Voldemort de tovenaarswereld heeft veranderd: de sfeer wordt bepaald door achterdocht en verdachtmakingen. Vanuit het ministerie (waar duistere krachten steeds meer macht krijgen) is een docente aangesteld die bepaalt of de lessen op de juiste wijze worden gegeven. Ook over Harry wordt gepraat: men verdenkt hem van betrokkenheid bij de dood van Cedric. Samen met zijn vrienden probeert hij zich te onttrekken aan de dwingelandij en boze krachten. Bovendien merkt Harry dat Voldemort hem kan manipuleren en wordt hij verliefd. In dit vijfde deel zijn de gebeurtenissen niet langer meer de gezellige spannende schoolavonturen van een stel tovenaarsleerlingen, het wordt nu serieus en de spanning en dreiging zijn in het hele verhaal voelbaar.