Elsschot besloot zijn schrijversschap met deze anekdote over een zwerftocht door het Antwerps havenkwartier. De verteller vergezelt drie Afghaanse matrozen, op zoek naar een onvindbaar meisje. Op hun tocht wordt gesproken over uiteenlopende onderwerpen als liefde, religie en communisme. De auteur verzoent zich via deze 'begoocheling' met het bekrompen bestaan van de in zijn werk centraal staande figuur Laarmans. Het is een met humor en sterke bewogenheid beschreven omzwerving, die door de op de achtergrond spelende discriminatie aan actualiteit heeft gewonnen. Omdat het boek ook in veel literatuur en uittrekselboeken wordt besproken, is het door middelbare scholieren ook veel gevraagd

Met Het Dwaallicht (1946) zou Elsschot zijn literaire testament hebben geschreven. In veel beschouwingen wordt steevast gewezen op het symbolische einde van het verhaal, waarin Laarmans en zijn 'drie zwartjes' tot de conclusie komen dat hun zoektocht naar de mysterieuze Maria Van Dam op niets uitloopt: 'Zij is als een beeld dat men in 't water ziet. Als men het grijpen wil is er niets. Of zoals de lichten in het moeras. Men kan ze nalopen, doch men achterhaalt ze niet.'

Bij de afsluiting van het 'Elsschotjaar' leest u wellicht (opnieuw) de laatste kleine roman van de grote schrijver. Voor deze gelegenheid is die uitgebreid met een uniek extraatje voor alle liefhebbers van Elsschot en de stad Antwerpen: kenner Eric Rinckhout neemt de lezer mee op een fascinerende stadswandeling door Antwerpen, van Het Dwaallicht. Lees, loop en beleef Het Dwaallicht.